Μείωση του ΕΝΦΙΑ μέσω της διεύρυνσης της φορολογικής βάσης σχεδιάζει το υπουργείο Οικονομικών, σχέδιο το οποίο προτείνει και η Κομισιόν. Συγκεκριμένα το υπουργείο Οικονομικών βλέπει ότι η επιβολή υψηλότερου ΕΝΦΙΑ σε περιοχές που έως τώρα ήταν εκτός συστήματος αντικειμενικών αξιών μπορεί να αποτελέσει τη λύση προκειμένου να βρεθεί το δημοσιονομικό περιθώριο για τον εξορθολογισμό του φόρου.
Το οικονομικό επιτελείο εξετάζει όλα τα σενάρια προκειμένου να βρεθεί ο τρόπος που θα οδηγήσει στη μείωση του φόρου χωρίς όμως να δημιουργηθεί δημοσιονομικό κενό, γεγονός που θα προκαλούσε «γκρίνια» από τους Θεσμούς. Ωστόσο, η συγκυρία της διεύρυνσης του συστήματος των αντικειμενικών αξιών και τα επιπλέον χρήματα που θα φέρει ευνοεί τα σχέδια του οικονομικού επιτελείου.
Οι αυξήσεις εξαιτίας της ένταξης 7.000 περιοχών στο σύστημα αντικειμενικών αξιών θα επιβληθούν στις λεγόμενες ακριβές περιοχές, όπως είναι η Μύκονος, η Σαντορίνη, αλλά και «φιλέτα» εντός Αττικής και Θεσσαλονίκης, οι οποίες βρίσκονται σήμερα εκτός αντικειμενικού συστήματος, με αποτέλεσμα ακριβά ακίνητα να φορολογούνται ελάχιστα εξαιτίας του γεγονότος ότι σε αυτούς τους οικισμούς δεν υπάρχουν τιμές ζώνης.
Αυτή τη στιγμή εξετάζονται δύο βασικά σενάρια, τα οποία υπό ευνοϊκές προϋποθέσεις θα μπορούσαν να εφαρμοστούν και ταυτόχρονα. Το ένα είναι η επίσπευση του τρίτου μέρους μείωσης του ΕΝΦΙΑ με ένα επιπλέον 10% ώστε συνολικά η μείωση να φτάσει το 30%. Το ενδεχόμενο αυτό έχει ήδη επισημανθεί από τον υπουργό Οικονομικών, ο οποίος έχει μιλήσει για σκέψεις της κυβέρνησης να επισπεύσεις τη μείωση του φόρου, εφόσον το επιτρέπουν οι δημοσιονομικές συνθήκες.
Σε αυτή την περίπτωση η είσπραξη επιπλέον 400-500 εκατ. ευρώ από τις περιοχές που θα ενταχθούν στο σύστημα των αντικειμενικών αξιών θα μπορούσαν να κατευθυνθούν στη μείωση του φόρου για τις υπόλοιπες ιδιοκτησίες από τα εκκαθαριστικά του 2020.
Σε δεύτερη φάση ή ακόμα και ταυτόχρονα με την μείωση του βασικού φόρου, εφόσον το επιτρέπουν οι συνθήκες, το υπουργείο Οικονομικών θα προχωρήσει στη μείωση του συμπληρωματικού φόρου ο οποίος επιβάλλεται σε ιδιοκτήτες με υψηλής αξίας ακίνητη περιουσία. Ο συμπληρωματικός φόρος που επιβάλλεται με τον ΕΝΦΙΑ στους ιδιοκτήτες ακινήτων οι οποίοι έχουν περιουσία μεγαλύτερη των 250.000 ευρώ. Σύμφωνα με τα σενάρια τα οποία επεξεργάζεται το οικονομικό επιτελείο προτιμότερο θα ήταν να καταργηθεί ο συμπληρωματικός φόρος. Ωστόσο, εάν τα δημοσιονομικά περιθώρια δεν το επιτρέπουν τότε θα προβλεφθεί η μείωση των συντελεστών με τους οποίους υπολογίζεται ο συμπληρωματικός φόρος, προκειμένου να μειωθεί η επιβάρυνση για αυτή την κατηγορία των ιδιοκτητών.
Ολοκληρωμένη εικόνα το υπουργείο Οικονομικών σχετικά με τα περιθώρια που υπάρχουν για την αλλαγή του φόρου θα έχει περί το Μάιο, καθώς τότε προβλέπεται από τον προγραμματισμό να έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία για την ένταξη των 7.000 περιοχών οι οποίες βρίσκονται εκτός σχεδίου. Η ένταξη αυτή θα δημιουργήσει το απαιτούμενο δημοσιονομικό περιθώριο, ώστε εντός του 2020 η κυβέρνηση να προχωρήσει στην μείωση του ΕΝΦΙΑ.
