Η Π.Ε. Καστοριάς ενημερώνει για την εστία Αφθώδους Πυρετού που εντοπίστηκε στην Τουρκία
Σύμφωνα με την ενημέρωση από το Τμήμα Λοιμωδών και Παρασιτικών Νοσημάτων της Διεύθυνσης Υγείας των Ζώων του Υπ.Α.Α.Τ., την 4η Δεκεμβρίου 2018, κοινοποιήθηκε εστία Αφθώδους Πυρετού στην Τουρκία στην περιοχή Balikeshir.
Πρόκειται για νόσημα που οφείλεται σε ιό, παρουσιάζει μεγάλη μεταδοτικότητα και προκαλεί άμεσες και έμμεσες οικονομικές επιπτώσεις λόγω της μείωσης της παραγωγικότητας, της θνησιμότητας, των περιορισμών στο εμπόριο ζώντων ζώων και προϊόντων και του υψηλού κόστους εφαρμογής των μέτρων ελέγχου και εκρίζωσής του (κτηνιατρικές υπηρεσίες, θανατώσεις, αποζημιώσεις, εποπτεία).
Είναι νόσημα υποχρεωτικής δήλωσης και η έγκαιρη ενημέρωση των κτηνιατρικών αρχών σε περίπτωση υποψίας εκτός από νομική υποχρέωση (Νόμος 4235/2014 ΦΕΚ Α32, ΒΔ 26/3/1936 ΦΕΚ Α174, ΠΔ133/1992 ΦΕΚ Α66), συμβάλλει στην αποτελεσματικότερη αντιμετώπισή του.
Αφθώδης Πυρετός
Πρόκειται για ιογενές νόσημα που προσβάλει όλα τα δίχηλα ζώα (βοοειδή, αιγοπρόβατα και χοίρους).
Χαρακτηρίζεται από τον σχηματισμό φυσαλίδων, διαβρώσεων και ελκών εσωτερικά του στόματος, στη μύτη, στις θηλές και στα άκρα. Το ποσοστό θνησιμότητας στα ενήλικα ζώα είναι χαμηλό, σε αντίθεση με τα νεαρά που χαρακτηρίζεται υψηλό (θάνατοι λόγω μυοκαρδίτιδας).
Η μετάδοση του ιού στα ζώα προκαλείται:
α) άμεσα με την άμεση επαφή με ζώα που νοσούν ή ζώα φορείς,
β) έμμεσα με υλικά, εξοπλισμό, μηχανήματα, οχήματα και με τον άνθρωπο που μπορεί να φέρει τον ιό στα υποδήματα και στα ρούχα του,
γ) προϊόντα ζωικής προέλευσης όπως γάλα, κρέας
δ) ζωοτροφές: ο ιός μπορεί να εξαπλωθεί εάν χοίροι ταΐζονται με ανεπεξέργαστο χυλό, ή νεαρά ζώα με γάλα που δεν έχει υποστεί θερμική επεξεργασία
δ) αέρας: αερολύματα που περιέχουν τον ιό μπορούν να τον μεταφέρουν με τον αέρα σε μεγάλες αποστάσεις (60 χλμ πάνω από τη στεριά και 300 χλμ πάνω από την θάλασσα),
ε) άνθρωπος: ο άνθρωπος μπορεί να μεταφέρει τον ιό στην αναπνευστική οδό μέχρι και 48 ώρες. Για τον λόγο αυτό αποτελεί κοινή πρακτική η καραντίνα για διάστημα 5-7 ημέρες μετά την επαφή του με τον ιό. Το διάστημα αυτό μπορεί να περιοριστεί σε περιόδους και περιοχές επιζωοτίας μετά από μπάνιο, λούσιμο και αλλαγή ρούχων και υποδημάτων.
Συμπτώματα και αλλοιώσεις
Ο Αφθώδης Πυρετός χαρακτηρίζεται από οξεία εμπύρετη αντίδραση και σχηματισμό φυσαλίδων σε στόμα, ρύγχος και άκρα. Η περίοδος επώασης του ιού διαρκεί από 2 έως 14 ημέρες (συνήθως 6 ημέρες).
Τα συμπτώματα μπορεί να είναι ήπια ή και απόντα έως οξέα.
Η νοσηρότητα ανέρχεται στο 100%, ενώ η θνητότητα κυμαίνεται στα ενήλικα από 1-5% και στα νεαρά ζώα στο 20%. Η ανάρρωση σε περιστατικά χωρίς επιπλοκές επέρχεται συνήθως μετά από δύο εβδομάδες.
Ο αφθώδης πυρετός είναι μια κατάσταση πολύ επώδυνη για τα ζώα λόγω των αλλοιώσεων στην στοματική κοιλότητα και στα άκρα . Για το λόγο αυτό είναι σημαντικό να ακινητοποιούνται καλά πριν την εξέταση.
Βοοειδή
Τα συμπτώματα που παρατηρούνται στα βοοειδή είναι:
- Κατάπτωση, ανορεξία, πυρετός, μείωση της γαλακτοπαραγωγής.
- Στοματίτιδα με σιελόρροια και έντονο τριγμό των δοντιών λόγω των αλλοιώσεων (φυσαλίδες και έλκη) στα χείλη και στη στοματική κοιλότητα και του πόνου.
- Χωλότητα λόγω των αλλοιώσεων στα κάτω άκρα και στις χηλές.
- Αλλοιώσεις παρουσιάζονται και στις θηλές των μαστών.
- Στους μόσχους μπορεί να παρατηρηθούν αιφνίδιοι θάνατοι λόγω μυοκαρδίτιδας, ενώ στις έγκυες
αγελάδες υπάρχει αυξημένος κίνδυνος αποβολής.
Αιγοπρόβατα
Η νόσος εμφανίζει ηπιότερα κλινικά συμπτώματα από ότι στους χοίρους και τα βοοειδή όπως:
- κατάπτωση, ανορεξία, πυρετός, μείωση της γαλακτοπαραγωγής
- αλλοιώσεις όπως φυσαλίδες μπορεί να παρατηρηθούν στην επιφάνεια της γλώσσας και στα
ούλα, αλλά συχνά είναι τόσο μικροσκοπικές που είναι δύσκολο να εντοπιστούν
- στα άκρα οι αλλοιώσεις βρίσκονται στα όρια μεταξύ του δέρματος και της στεφάνης των
χηλών, καθώς και στα μεσοδακτύλια διαστήματα.
- στους αμνούς μπορεί να παρατηρηθούν αιφνίδιοι θάνατοι λόγω μυοκαρδίτιδας και αποβολές
στα έγκυα ζώα.
Λόγω της ήπιας συμπτωματολογίας ή και της απουσίας κλινικών συμπτωμάτων στα πρόβατα και τις αίγες, μπορεί να απεκκρίνουν τον ιό «σιωπηλά» και να μεταδίδουν τη νόσο χωρίς να γίνουν αντιληπτά.
Χοίροι
Οι χοίροι παρουσιάζουν συνήθως οξεία κλινική εικόνα με
- πυρετό, κατάπτωση, ανορεξία
- εμφανίζονται φυσαλίδες ή και έλκη στο ρύγχος και στην επιφάνεια της γλώσσας.
- οι αλλοιώσεις είναι πιο έντονες στα κάτω άκρα, πάνω στη στεφανιαία ζώνη ή το μεσοδακτύλιο διάστημα. Συχνά παρατηρείται αποκόλληση της χηλής, γνωστό και ως “thimbling”. Τα ζώα αδυνατούν να σταθούν στα πόδια τους και αρνούνται να μετακινηθούν. Λόγω του έντονου άλγους στα πίσω άκρα, παρατηρείται στους χοίρους χαρακτηριστική στάση καθισμένου σκύλου (dog sitting position)
- στα νεαρά ζώα παρουσιάζονται αιφνίδιοι θάνατοι λόγω μυοκαρδίτιδας.
Βασικές πληροφορίες για το νόσημα καθώς και φωτογραφίες με τις αλλοιώσεις στα διάφορα είδη ζώων
παρουσιάζονται στο συνημμένο ενημερωτικό έγγραφο της Δ/νσης Υγείας των Ζώων του Υπ.Α.Α.Τ. Afthodis Enimerotiko Eggrafo.pdf και στο συνημμένο φυλλάδιο
Μέτρα βιοασφάλειας στις εκμεταλλεύσεις
Οι ιδιοκτήτες εκμεταλλεύσεων αιγοπροβάτων, βοοειδών και χοιροειδών πρέπει να αυξήσουν τα μέτρα βιοασφάλειας στις εκτροφές τους, ώστε να μειώσουν τις πιθανότητες εισόδου ασθενειών γενικότερα και του Αφθώδους Πυρετού των δίχηλων ζώων ειδικότερα.
Πιο συγκεκριμένα, ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στα παρακάτω σημεία:
- Περίφραξη των εγκαταστάσεων για την αποτροπή εισόδου και εξόδου ζώων.
- Απολυμαντική τάφρος στην είσοδο-έξοδο των εγκαταστάσεων.
- Καθαρισμός και απολύμανση των εγκαταστάσεων σε τακτική βάση.
- Εφαρμογή προγράμματος Απεντόμωσης -Μυοκτονίας των εγκαταστάσεων σε τακτική βάση.
- Περιορισμός της εισόδου οχημάτων και άλλων μηχανημάτων στις εγκαταστάσεις και στους βοσκοτόπους, στα εντελώς απαραίτητα. Ιδιαίτερη προσοχή σε οχήματα που έρχονται σε επαφή και με άλλες κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις.
- Καθαρισμός και απολύμανση των οχημάτων που εισέρχονται και εξέρχονται από τις εγκαταστάσεις.
- Περιορισμός των ανθρώπων που εισέρχονται στις εγκαταστάσεις και έρχονται σε επαφή με τα ζώα και ιδιαίτερη προσοχή σε όσους έρχονται σε επαφή και με άλλες κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις.
- Καθαρισμός και απολύμανση των υποδημάτων των ανθρώπων που εισέρχονται και εξέρχονται από την εκμετάλλευση.
- Έλεγχος της προέλευσης των ζωοτροφών.
- Έλεγχος της προέλευσης των μηχανημάτων και των συσκευών που χρησιμοποιούνται στις εγκαταστάσεις και στους βοσκότοπους.
- Χώρος απομόνωσης για τα ζώα που νοσούν καθώς και για τα ζώα που εισέρχονται για πρώτη φορά στην εκτροφή πριν την ανάμιξη τους με τα ήδη υπάρχοντα ζώα.
- Προμήθεια ζώων με νόμιμες διαδικασίες: Ενημέρωση των κτηνιατρικών αρχών, ταυτοποίηση των ζώων με ενώτια ή ηλεκτρονικούς βώλους, επίσημα έγγραφα (υγειονομικά πιστοποιητικά).
- Καθημερινός έλεγχος των ζώων για τον εντοπισμό κλινικών συμπτωμάτων.
- Αποφυγή προμήθειας μεταχειρισμένων εξαρτημάτων, εργαλείων, εξοπλισμού από άλλες εκμεταλλεύσεις και ιδιαίτερα όταν προέρχονται από περιοχές και Χώρες όπου το νόσημα ενδημεί.
(Ειδικότερα, να αποφεύγεται η προμήθεια εργαλείων, εξοπλισμού και αντικειμένων για τις εκμεταλλεύσεις από την Τουρκία και να μην επιτρέπεται σε άτομα που έχουν επισκεφτεί πρόσφατα την Τουρκία να εισέρχονται στις εκμεταλλεύσεις τους και να έρχονται σε επαφή με ζώα).
Υπογραμμίζεται η αναγκαιότητα εφαρμογής των μέτρων βιοασφάλειας σε εκτροφές, σφαγεία καθώς και κατά τη μεταφορά ζώντων ζώων καθ’ όλη την διάρκεια του έτους και όχι μόνο σε περιόδους εμφάνισης επιζωοτιών.
Για την αποτροπή εισόδου των ανωτέρω νοσημάτων σε ελληνικό έδαφος αλλά και για την έγκαιρη διάγνωσή τους, απαιτείται αυξημένη επαγρύπνηση και συνεργασία με τους κτηνιάτρους της υπηρεσίας μας. Παραμένουμε στη διάθεσή σας για όποια πληροφορία ή και διευκρίνιση.
