Καήκατε από τα κρυπτονομίσματα; Μην λάβετε το λάθος μάθημα
Οφείλω να ομολογήσω ότι ήθελα να δω την αγορά των κρυπτονομισμάτων να διαλύεται στα εξ ων συνετέθη. Όχι επειδή δεν επένδυσα ποτέ σε αυτήν και ήμουν αγανακτισμένη που έβλεπα τόσο πολλούς ανθρώπους να πλουτίζουν από εκεί (αν και υπήρχαν περίοδοι απωλειών), αλλά κυρίως επειδή δεν κατάλαβα ποτέ ποια αξία αντιπροσώπευαν ή ποιο πρόβλημα έλυναν.
Έτσι, πέρασα τα τελευταία 12 χρόνια υποθέτοντας – και ελπίζοντας – ότι τα crypto θα εξαφανίζονταν. Και τώρα κάτι τέτοιο μπορεί πράγματι να συμβεί. Ή τουλάχιστον, μπορεί να φτάσουν πια αποτελούν πια ένα μικρότερο μέρος της χρηματοπιστωτικής αγοράς. Πλέον όμως ανησυχώ. Μετά από μια δεκαετία προσέλκυσης επενδυτών, δημιουργίας νέων εκατομμυριούχων και δισεκατομμυριούχων και έχοντας εμπνεύσει πάθος για επενδύσεις σε μια νέα γενιά με γνώσεις τεχνολογίας, φοβάμαι τις συνέπειες μιας τέτοιας κατάρρευσης. Οι επενδυτές κινδυνεύουν να λάβουν τα λάθος μαθήματα σχετικά με την ανάληψη ρίσκου.
Θα ένιωθα ελαφρώς ένοχη για την καταπολέμηση των crypto εάν η πτώση τους ήταν εκείνη που θα αποτελούσε τη θρυαλλίδα η οποία θα οδηγούσε την οικονομία σε μια άσχημη ύφεση. Ωστόσο, δεν φαίνεται η FTX.com ή ακόμη και ολόκληρη η αγορά κρυπτονομισμάτων να ενέχουν συστημικό κίνδυνο – από τον σχεδιασμό της, η αγορά κρυπτονομισμάτων υποτίθεται ότι βρίσκεται εκτός των παραδοσιακών χρηματοπιστωτικών αγορών. Όταν υπάρχει μια μεγάλη αποτυχία στην αγορά ομολόγων, είναι γενικά κακή εξέλιξη γιατί αγγίζει τα πάντα και ολόκληρη η αγορά “λιώνει”. Αυτό δεν συμβαίνει με τα crypto. Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν λόγοι να ανησυχεί κανείς για το τι προμηνύει η κατάσταση της FTX για τους επενδυτές.
Απώλειες
Πρώτα απ’ όλα, ολόκληρη η αγορά κρυπτονομισμάτων αντιμετωπίζει προβλήματα και άνθρωποι χάνουν χρήματα. Κάτι τέτοιο δεν αποτελεί ποτέ καλή εξέλιξη. Είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό ότι πολλοί από τους νεότερους επενδυτές στα crypto, εκείνοι που αγόρασαν υψηλά και τα είδαν να καταρρέουν, έτειναν να είναι επενδυτές χαμηλότερης συνολικής ατομικής περιουσίας, κάποιοι εξ αυτών νέοι στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Ας ελπίσουμε ότι δεν επένδυσαν περισσότερα απ’ όσα μπορούν να αντέξουν οικονομικά να χάσουν.
Η αξία στα crypto υποτίθεται ότι βρισκόταν στο ότι προσέφεραν αντιστάθμιση στο δολάριο ή σε άλλα πιο συμβατικά μέρη της αγοράς. Ή ότι θα κρατούσαν την αξία τους εάν όλα τα άλλα περιουσιακά στοιχεία υποχωρούσαν. Ένα περιουσιακό στοιχείο το οποίο να προσφέρει αυτό το είδος αντιστάθμισης, ωστόσο, είναι σπάνιο. Τα περισσότερα περιουσιακά στοιχεία έχουν αλληλένδετη πορεία, ειδικά όταν η αγορά υποχωρεί.
Η σπανιότητα σημαίνει συνήθως ένα ακριβό περιουσιακό στοιχείο το οποίο προσφέρει χαμηλότερη απόδοση. Πληρώνει κανείς μεγάλο τίμημα γι’ αυτό το είδος ασφάλειας και είναι δύσκολο να το βρει. Το γεγονός ότι τα crypto προσέφεραν τόσο υψηλές αποδόσεις έδειξε ότι δεν αποτελούσαν ποτέ καλή αντιστάθμιση, απλώς πρόσθεταν κίνδυνο στο χαρτοφυλάκιό σας. Το μάθημα εδώ είναι ότι οτιδήποτε φαίνεται να προσφέρει πολύ υψηλές αποδόσεις έρχεται μαζί με τον κίνδυνο να χάσει κανείς τα αβγά και τα καλάθια, τη χειρότερη δυνατή στιγμή.
Αξιοπιστία
Η δεύτερη ανησυχία μου είναι το πλήγμα στην αξιοπιστία του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Αντί να είναι πιο ξεκάθαρο για την αληθινή φύση του κινδύνου, το σύστημα συμφώνησε με την ιδέα ότι είναι δυνατό να λαμβάνει κανείς κάτι έναντι του τίποτα.
Εάν οι άνθρωποι θέλουν να κινηθούν κερδοσκοπικά μέσω επικίνδυνων περιουσιακών στοιχείων τα οποία μπορεί να καταρρεύσουν και να γίνουν στάχτη, αυτό είναι δικαίωμά τους, εφόσον δεν παραπλανήθηκαν ποτέ ή εάν το γεγονός δεν ενέχει μεγαλύτερο συστημικό κίνδυνο. Αποτελεί, ωστόσο, ξεκάθαρη αποτυχία οποιουδήποτε καταπιστευματοδόχου ο οποίος επέτρεψε περιουσιακά στοιχεία crypto σε προγράμματα συνταξιοδοτικών λογαριασμών. Η προσφορά αυτής της επιλογής υποδηλώνει ότι ο καταπιστευματοδόχος πίστευε ότι τα crypto ήταν μια συνετή μακροπρόθεσμη επένδυση για χρήματα τα οποία θα χρειάζονταν οι άνθρωποι για το ατομικό τους μέλλον.
Το Υπουργείο Εργασίας των ΗΠΑ εξέφρασε ανησυχία για την παρουσία crypto σε συνταξιοδοτικά προγράμματα νωρίτερα μέσα στο 2022 και σχεδίασε μια σχετική έρευνα. Η ανησυχία του, ωστόσο, μάλλον να ήταν πολύ ήπια και ήρθε πολύ αργά. Κάτι τέτοιο οδηγεί σε απώλεια εμπιστοσύνης στο σύστημα και αυτό, με τη σειρά του, έχει συνέπειες.
Ορισμένοι επενδυτές μπορεί να μειώσουν τις επενδύσεις τους ή να αποφεύγουν πια ολοκληρωτικά να επενδύουν, χάνοντας έτσι αποδόσεις στο μέλλον από πιο λογικά περιουσιακά στοιχεία, όπως αμοιβαία κεφάλαια δεικτών. Αντίθετα, το μάθημα το οποίο πρέπει να πάρουν οι άνθρωποι από τη συγκεκριμένη εξέλιξη δεν είναι ότι οι αγορές είναι στημένες, αλλά ότι τα εξαιρετικά επικίνδυνα περιουσιακά στοιχεία πιθανότατα δεν πρέπει να βρίσκονται στο συνταξιοδοτικό σας χαρτοφυλάκιο.
Διόρθωση
Η πτώση των κρυπτονομισμάτων συμβαίνει την ίδια στιγμή που άλλες εταιρείες τεχνολογίας βλέπουν τις αποτιμήσεις τους να βυθίζονται. Μάλλον ήταν καιρός για μια φυσιολογική διόρθωση, ωστόσο δεν πρόκειται για σύμπτωση. Η άνοδος των επιτοκίων και του πληθωρισμού τείνει να αφαιρεί τον αέρα από κάθε είδους ριψοκίνδυνα περιουσιακά στοιχεία. Μια μεγαλύτερη ανησυχία είναι μήπως οι επενδυτές αποδειχθούν πολύ νευρικοί και αυτό διαχυθεί σε άλλα περιουσιακά στοιχεία, οδηγώντας προς τα τάρταρα ολόκληρη τη χρηματιστηριακή αγορά.
Μέχρι στιγμής αυτό δεν συμβαίνει. Οι αγορές φαίνεται να κινούνται περισσότερο με βάση τα μακροοικονομικά στοιχεία παρά με βάση εκείνο που συμβαίνει στα κρυπτονομίσματα. Η αύξηση των επιτοκίων, ωστόσο, εγκυμονεί πολλούς κινδύνους.
Η κατάρρευση των crypto είναι ένα σύμπτωμα και όχι η αιτία ενός πιο επικίνδυνου περιβάλλοντος και θα πρέπει να χρησιμεύσει ως υπενθύμιση ότι οι χρηματοπιστωτικές αγορές δεν προσφέρουν καμία εγγύηση. Το απόλυτο μάθημα εδώ δεν είναι ότι οι αγορές είναι κακές ή “στημένες”. Είναι ότι δεν πρέπει ποτέ να τζογάρεις περισσότερα από όσα αντέχεις να χάσεις σε μια κατηγορία περιουσιακών στοιχείων τα οποία δεν έχουν σαφή εγγενή αξία.
ΠΗΓΗ: https://www.capital.gr
