Ποια τα πιθανά σενάρια για την εξέλιξη της πανδημίας Covid στο μέλλον
Απίθανη θεωρούν οι επιστήμονες την πιθανότητα να εξαλείψει η ανθρωπότητα τον πανδημικό κορονοϊό, όπως σημειώνεται σε έρευνα του περιοδικού Nature.
Συγκεκριμένα, τον Ιανουάριο το περιοδικό Nature, ρώτησε περισσότερους από 100 ανοσολόγους, ερευνητές μολυσματικών ασθενειών και ιολόγους που εργάζονται στον κορονοϊό εάν θα μπορούσε να εξαλειφθεί.
Σχεδόν το 90% των ειδικών που απάντησαν στην έρευνα πιστεύουν ότι ο κορονοϊός θα γίνει ενδημικός, δηλαδή θα συνεχίσει να κυκλοφορεί στον παγκόσμιο πληθυσμό για τα επόμενα χρόνια. Με λίγα λόγια θα συνεχίσει να διαδίδεται για χρόνια και δεκαετίες, έστω και σε χαμηλά επίπεδα.
«Δεν υπάρχει άλλη ζωονόσος στην ιστορία του ανθρώπινου είδους που εξαφανίστηκε από προσώπου Γης», υπογραμμίζει ο Μάικλ Όστερχολμ, επιδημιολόγος στο Πανεπιστήμιο της Μινεσότα στη Μινεάπολις.
«Το να εξαφανίσουμε τον ιό από τον κόσμο είναι σαν να σχεδιάζουμε την κατασκευή ενός μονοπατιού μέχρι τη Σελήνη. Δεν είναι ρεαλιστικό», τονίζει χαρακτηριστικά στο Nature.
«Το να γίνει ο ιός ενδημικός είναι πιθανό, όμως η πορεία που θα ακολουθήσει είναι δύσκολο να προβλεφθεί», προσθέτει στη συνέχεια η Άντζελα Ράσμουσεν, ιολόγος του Πανεπιστημίου Georgetown.
Ωστόσο, η αποτυχία εξάλειψης του ιού δεν σημαίνει ότι ο θάνατος, η ασθένεια ή η κοινωνική απομόνωση θα συνεχιστούν στις κλίμακες που ισχύουν μέχρι στιγμής.
Το μέλλον θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τον τύπο της ανοσίας που αποκτούν οι άνθρωποι μέσω μόλυνσης ή εμβολιασμού και του τρόπου με τον οποίο εξελίσσεται ο ιός.
Επιπλέον, πάνω από το ένα τρίτο των ερωτηθέντων στην έρευνα της Φύσης πιστεύουν ότι θα ήταν δυνατόν να εξαλειφθεί το SARS-CoV-2 από ορισμένες περιοχές, ενώ θα συνεχίσει να κυκλοφορεί σε άλλες.
«Υποθέτω ότι το COVID θα εξαλειφθεί από ορισμένες χώρες, αλλά με συνεχή (και ίσως εποχιακό) κίνδυνο επανεισαγωγής από μέρη όπου η κάλυψη εμβολίων και τα μέτρα δημόσιας υγείας δεν ήταν αρκετά καλά», υπογραμμίζει ο Κρίστοφερ Ντάι, επιδημιολόγος στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Παιδική ίωση
Πολλά είναι τα πιθανά σενάρια για την εξέλιξη του κορονοϊού. Ένα από αυτά περιγράφει τον κορονοϊό στο μέλλον, ως παιδική ίωση. Αυτό εκτιμούν η Τζένι Λαβίν και οι συνεργάτες της στο Πανεπιστήμιο Έμορι της Ατλάντα.
Πρόκειται για μία εξέλιξη που έχει συμβεί και σε τέσσερις άλλους ενδημικούς κορονοϊούς, που προκαλούν το κοινό κρυολόγημα, με τις ονομασίες OC43, 229E, NL63 και HKU1.
Έτσι λοιπόν, σήμερα, οι συγκεκριμένοι ιοί μολύνουν τους ανθρώπους σε μικρή ηλικία και μπορεί τα αντισώματα που αναπτύσσουν να μην είναι αρκετά για να αποτρέψουν την επαναμόλυνση σε μεγαλύτερη ηλικία, αλλά αποτρέπουν τη σοβαρή νόσο που θα μπορούσε να οδηγήσει σε επιπλοκές.
Λαμβάνοντας υπόψιν μας ότι η Covid-19 είναι ήπια στα παιδιά, ο SARS-CoV-2 είναι πιθανό να ακολουθήσει την ίδια πορεία όταν οι ενήλικες θα έχουν πια εμβολιαστεί στο σύνολό τους, σημείωσε η Λαβίν στο Nature.
Σημειώνεται ότι, περισσότεροι από τους μισούς ειδικούς που συμμετείχαν στην έρευνα του Nature εκτίμησαν ότι η φθίνουσα ανοσία θα μπορούσε να κάνει τον ιό ενδημικό.
Παράλληλα, περισσότεροι από επτά στους δέκα υπογράμμισαν ότι ανησυχούν για την εμφάνιση ανθεκτικών στελεχών, όπως το νοτιοαφρικανικό στέλεχος.
Χώρες με επαρκή εμβολιαστική κάλυψη
Επιπλέον, ένα ακόμα σενάριο που είναι πιθανό να ισχύσει στο μέλλον, το οποίο μάλιστα πιστεύεται από τον έναν στους τρεις ερωτηθέντες της έρευνας, είναι να εξαφανιστεί ο ιός από χώρες με επαρκή εμβολιαστική κάλυψη, αλλά να συνεχίσει να διαδίδεται σε άλλες. Η πιθανότητα ωστόσο επανεισαγωγής του ιού θα υπάρχει.
“Ο ιός θα παραμείνει αν δεν εμβολιαστούν κάποιες περιοχές του κόσμου”, ανέφερε ο Τζέφρι Σάμαν, λοιμωξιολόγος του Πανεπιστημίου Κολούμπια στη Νέα Υόρκη.
Τα ζώα ως φυσικές δεξαμενές
Παράλληλα, μία άλλη πιθανή αιτία που θα επηρεάσει την πορεία της πανδημίας είναι τα ζώα που λειτουργούν ως φυσικές δεξαμενές του ιού.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι νυχτερίδες από τις οποίες πιστεύεται και ότι προήλθε, ή τα εκτρεφόμενα μινκ που έχουν αποδειχθεί άκρως ευπαθή, και μπορούν να μεταδώσουν τον ιό στον άνθρωπο.
Κρούσματα έχουν επίσης αναφερθεί σε αιλουροειδή, κουνέλια και χάμστερ.
“Αν ο SARS-CoV-2 εγκατασταθεί σε πληθυσμούς άγριων ζώων, η εξάλειψή του θα είναι δύσκολη”, τονίζει ο Όστερχολμ του Πανεπιστημίου της Μινεσότα.
To παράδειγμα της ισπανικής γρίπης
Ένα άλλο πιθανό σενάριο είναι ο κορονοϊός να ακολουθήσει το παράδειγμα της πανδημίας ισπανικής γρίπης, που σκότωσε πάνω από 50 εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.
Χαρακτηριστικά, σημειώνεται ότι η ισπανική γρίπη δεν εξαφανίστηκε ποτέ, αφού όλες οι μετέπειτα πανδημίες γρίπης προκλήθηκαν από απογόνους της.
Είναι γεγονός ότι ακόμα και όσοι αναπτύσσουν ανοσία με το εμβόλιο της εποχικής γρίπης παραμένουν ευάλωτοι σε νέα στελέχη που εμφανίζονται κάθε χρόνο.
Συμπερασματικά, στην περίπτωση αυτή, ίσως η αντιμετώπισης της πανδημίας του κορονοϊού να καταστήσει απαραίτητο τον ετήσιο εμβολιασμό.
Στον αντίποδα, υπογραμμίζεται ότι ο SARS-CoV-2 δεν μεταλλάσσεται με τους ραγδαίους ρυθμούς της γρίπης. Αυτό ίσως να σημαίνει ότι τα εμβόλια κατά της Covid-19 δεν θα χρειάζεται να χορηγούνται κάθε χρόνο.
Πηγή: nature.com
