Ιησούς Χριστός ο Εμμανουήλ. Η τοιχογραφία Του στην ιερά μονή Αγίας Παρασκευής Φλαμουριάς Βοΐου {17ος αιών}. Χριστουγεννιάτικη εικόνιση

 

Γράφει ο Γιώργος Τ. Αλεξίου

 

“Ιδού η παρθένος εν γαστρὶ έξει και τέξεται υιόν,

και καλέσουσι το όνομα αυτού Εμμανουήλ,

ό εστι μεθερμηνευόμενον μεθ᾿ ημών ο Θεός”.

(Ματθ. α΄, 23).

 

Το Ευαγγέλιο του Όρθρου των Χριστουγένων αναφέρεται στην κατά σάρκα γέννηση του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, έχει δε ως ακολούθως:

Κατά Ματθαίο, κεφ. α΄, στιχ. 18 – 25. (Νεοελληνική απόδοση)

«Και η γέννηση του Ιησού Χριστού έγινε κατ’ αυτόν τον τρόπο: Όταν μνηστεύτηκε η μητέρα του η Μαρία με τον Ιωσήφ, πριν αυτοί να συνευρεθούν, βρέθηκε να έχει παιδί στην κοιλιά της από το Άγιο Πνεύμα.

Και ο Ιωσήφ ο άντρας της, επειδή ήταν δίκαιος και δεν ήθελε να τη διαπομπεύσει, αποφάσισε να την αποδιώξει κρυφά.

Ενώ λοιπόν σκεφτόταν αυτά, ιδού, άγγελος Κυρίου φάνηκε σ’ αυτόν στο όνειρό του, λέγοντας: «Ιωσήφ, γιε του Δαβίδ, μη φοβηθείς να παραλάβεις τη Μαρία τη γυναίκα σου, γιατί αυτό που μέσα της γεννήθηκε είναι από Πνεύμα Άγιο.

Και θα γεννήσει γιο, και θα καλέσεις το όνομά του Ιησού, γιατί αυτός θα σώσει το λαό του από τις αμαρτίες τους».

Και όλ’ αυτά έχουν γίνει, για να εκπληρωθεί αυτό που ειπώθηκε από τον Κύριο μέσω του προφήτη, όταν έλεγε:

Ιδού, η παρθένος θα έχει παιδί στην κοιλιά και θα γεννήσει γιο και θα καλέσουν το όνομά του Εμμανουήλ, που όταν ερμηνεύεται σημαίνει: Ο Θεός είναι μαζί μας.

Και όταν σηκώθηκε ο Ιωσήφ από τον ύπνο, έκανε όπως τον πρόσταξε ο άγγελος του Κυρίου και παρέλαβε τη γυναίκα του,

και δε γνώριζε αυτήν, ωσότου γέννησε γιο. Και κάλεσε το όνομά του Ιησού».

(Η απόδοση της ευαγγελικής περικοπής στη Νεοελληνική ελήφθη απ’ το διαδίκτυο).

Κατά τον Ευαγγελιστή Ματθαίο λοιπόν, το όνομα Εμμανουήλ τού Ιησού Χριστού, που ανακοινώθηκε για πρώτη φορά από τον Προφήτη Ησαΐα και που αναφέρθηκε ξανά από τον Άγγελο στον μνήστορα Ιωσήφ τη βραδιά τής Γέννησής Του στη Βηθλεέμ, σημαίνει στην ελληνική γλώσσα “ο Θεός είναι μαζί μας”, ότι δηλαδή ο γεννηθείς Χριστός είναι αληθινός Θεός και βρίσκεται πλέον ανάμεσά μας.

Η απεικόνιση του Χριστού με την ιδιότητα του Εμμανουήλ απασχόλησε ιδιαίτερα, όπως ήταν φυσικό, τους μεγάλους Θεολόγους μας τής βυζαντινής εποχής, οι οποίοι σε συνεργασία με τους προικισμένους αγιογράφους της εμπνεύστηκαν και καθιέρωσαν τον ομώνυμο εικονιστικό τύπο του Χριστού, που Τον παρουσιάζει με μορφή εφήβου, εφηβικής ηλικίας. Επιδίωξαν και το επέτυχαν να δηλώσουν με το αγένειο πρόσωπο του Χριστού, το άχρονο και αμετάβλητο της θείας φύσης Του, και να φανερώσουν και κοινοποιήσουν με το κάλος του προσώπου Του, το κάλος τού Θεού και της Βασιλείας Του.

Απεικονίσεις του Ιησού Χριστού κατά τον τύπο του Εμμανουήλ, δηλαδή εφηβικής ηλικίας, υπάρχουν πάμπολλες στους ναούς της Ορθοδόξου Ελλάδος. Οι σημαντικότερες και γνωστότερες βρίσκονται σε τοιχογραφίες της Παναγίας Πλατυτέρας και Υψηλοτέρας των Ουρανών, που κοσμούν τις κόγχες του Αγίου Βήματος όλων σχεδόν των ιερών ναών της πατρίδας μας. Στις τοιχογραφίες αυτές ο Κύριος απεικονίζεται νεαρός και αγένειος, στεκόμενος στην στοργική αγκαλιά της μητέρας Του, έχων στην κεφαλή Του σταυροφόρο φωτοστέφανο με την επιγραφή “Ο Ων”,, και φέρων, κατά κανόνα, εκατέρωθεν των ώμων Του την προσδιοριστική επιγραφή “Ο Εμμανουήλ”.

Μία υπέροχη τοιχογραφία του Χριστού Εμμανουήλ, που κοσμεί το καταπληκτικό καθολικό τής παλαίφατης ιεράς μονής Αγίας Παρασκευής Φλαμουριάς (: Δομαβιστίου) Βοΐου, παρουσιάζεται εδώ. Η εν λόγω μονή βρίσκεται πλησίον του χωριού Νάματα Κοζάνης, σε μία πανέμορφη τοποθεσία τού όρους Άσκιο ή Σινιάτσικο (υψ. 2011 μ.), και υπάγεται στην ιερά μονή Σισανίου και Σιατίστης. Οι ευσεβείς προσκυνητές τής αναφερόμενης Μονής παρακολουθούν με ευλάβεια τις ιερές Ακολουθίες που τελούνται τακτικά εκεί, παρατηρούν κι εξετάζουν με προσοχή τις πανέμορφες τοιχογραφίες και το τέμπλο του ναού της, βλέπουν με θαυμασμό τις υπερκείμενες βουνοκορφές του Άσκιου και υμνούν τον πανάγαθο Θεό μας για τις άπειρες ευεργεσίες Του προς τους ανθρώπους.

Φωτογραφίες του τέμπλου και των τοιχογραφιών τού καθολικού της μονής και του περιβάλλοντος χώρου του παρουσιάζονται εδώ.

 

 

Κοντάκιον Χριστουγέννων

Ήχος γ´. Αυτόμελον. Ποίημα Ῥωμανού του Μελωδού.

Η Παρθένος σήμερον, τον υπερούσιον τίκτει,

και η γη το Σπήλαιον, τω απροσίτῳ προσάγει.

Άγγελοι μετά Ποιμένων δοξολογούσι.

Μάγοι δε μετά αστέρος οδοιπορούσι.

Δι᾿ ημάς γαρ εγεννήθη, Παιδίον νέον,

ο προ αιώνων Θεός.

 

Απόδοση στη Νεοελληνική.

Η Παρθένος (Μαρία) σήμερα τον Υπερούσιο (Θεό) τίκτει

και η γη το σπήλαιο πηγαίνει και προσφέρει στον Απρόσιτο.

Οι Άγγελοι μαζί με τους Βοσκούς δοξολογούν

και οι Μάγοι μαζί με το άστρο οδοιπορούν,

επειδή για εμάς εγεννήθη (σαν) Παιδὶ Νέο

ο Θεός που πριν από τους αιώνες ήταν και είναι.

(Η απόδοση του Κοντακίου στη Νεοελληνική ελήφθη απ’ το διαδίκτυο).