Η αλήθεια για το Ταμείο Ανάκαμψης και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις

Του Τάσου Δασόπουλου

Στην σύγχυση που υπάρχει μεταξύ του πλαισίου λειτουργίας του γνωστού από τα παλιά ως ΕΣΠΑ και του – εντελώς διαφορετικού – Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, βρίσκεται η αιτία που εκτός από τα κόμματα της αντιπολίτευσης και επαγγελματικές οργανώσεις διαμαρτύρονται για τον αποκλεισμό των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.

Το πρόγραμμα που εγκρίθηκε πριν από ένα χρόνο, είχε ένα συγκεκριμένο στόχο. Να παρέχει χρηματοδότηση για επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις που θα κάνουν τις Ευρωπαϊκές Οικονομίες να ξεπεράσουν την κρίση που προκάλεσε ο κορονοϊός και να γίνουν πιο ανθεκτικές στις μελλοντικές κρίσης. Παράλληλα, στοχεύει στην επιτάχυνση της μετατροπής της οικονομίας της Ε.Ε. σε μια οικονομία μηδενικών ρύπων και να κλείσει το ψηφιακό χάσμα με τις ΗΠΑ και τις άλλες προηγμένες χώρες. Η χρηματοδότηση που παρέχει καλύπτει το 100% των προϋπολογισμών επενδύσεων που θα κάνουν τα κράτη μέλη.

Oι διαμαρτυρίες στην Ελλάδα αφορούν κυρίως το κομμάτι των δανείων. Πράγματι, η Ελλάδα αποφάσισε χρησιμοποιήσει το σύνολο των δανείων ύψους 12,7 δισ. ευρώ που είχε εξασφαλίσει για να προωθήσει ιδιωτικές επενδύσεις. Ωστόσο, απαράβατος όρος ήταν τα δάνεια αυτά να δίνονται με “όρους αγοράς”. Με πιο απλά λόγια, αυτός που θα ενισχύονταν με δάνεια για να προχωρήσει κάποια επένδυση θα έπρεπε να μπορεί να πάρει τα ίδια χρήματα και αν έκανε μια αίτηση δανείου σε μια εμπορική τράπεζα. Κάτι τέτοιο προϋποθέτει να έχει το μέγεθος, τον τζίρο και τα κέρδη που θα μπορούσαν να υποστηρίζουν την αποπληρωμή ενός δανείου. Ως γνωστό με βάση τις πρόσφατες τοποθετήσεις των διοικήσεων των μεγάλων εμπορικών τραπεζών η συντριπτική πλειοψηφία των ελληνικών μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (περίπου 800.000) δεν συγκεντρώνουν τα στοιχεία αυτά που συνθέτουν το λεγόμενο “τραπεζικό προφίλ”.

Στην κατεύθυνση του αποδείξει στους εταίρους ότι τα κονδύλια από τα δάνεια θα τύχουν διαχείρισης με όρους αγοράς, το ΥΠΟΙΚ σχεδίασε τις ιδιωτικές επενδύσεις – γιατί μόνο έτσι μπορούν να δοθούν- που θα ενισχυθούν με τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης μεταφέροντας το σύνολο του ρίσκου στον υποψήφιο επενδυτή. Όρισε δηλαδή ότι σε κάθε επενδυτική πρόταση θα πρέπει ο υποψήφιος επενδυτής να εμφανίσει ίδια κεφάλαια ίσα με το 20% του προϋπολογισμού της επένδυσης και χρηματοδότηση 30% του προϋπολογισμού της επένδυσης από τρίτο μέρος (π.χ. μιας εμπορικής τράπεζας). Τότε μόνο, το κράτος θα συμπλήρωνε τον προϋπολογισμό με ενίσχυση στο 50% της επένδυσης, με χαμηλότοκα ευνοϊκά δάνεια από το Ταμείο Ανάκαμψης. Συνεπώς, ο επενδυτής θα πρέπει να είναι πολύ σίγουρος για την απόδοση της επένδυσης αφού θα έπρεπε να εξυπηρετήσει στην συνέχεια και το δάνειο προς την Τράπεζα και το δάνειο από το κράτος. Είναι προφανές ότι σε ένα τέτοιο σχήμα δεν θα άντεχαν επιχειρήσεις οι οποίες δεν έχουν από πριν τραπεζικό προφίλ και επίσης αποδοτική επένδυση.

Τα δάνεια αυτά λόγω του κανονισμού λειτουργίας του Ταμείου, δεν μπορούν και δεν πρόκειται σε καμμία περίπτωση να δοθούν για παράδειγμα ως κεφάλαιο κίνησης ακόμη και σε απολύτως υγιείς, μεγάλες επιχειρήσεις.

Τα προγράμματα για μικρομεσαίες επιχειρήσεις

Ωστόσο οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις σε καμμία περίπτωση δεν αποκλείονται από τις επιχορηγήσεις για επενδύσεις του Ταμείου ανάκαμψης. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει μια σειρά από επιδοτήσεις για επενδύσεις που φτάνουν συνολικά τα 1,5 δισ. ευρώ.

Ενδεικτικά μπορούμε να αναφέρουμε :

-Το πρόγραμμα για το ψηφιακό μετασχηματισμό των επιχειρήσεων ύψους 375 εκατ. ευρώ

-Το πρόγραμμα για την ανάπτυξη του αγροτοδιατροφικού τομέα με προϋπολογισμό 520 εκατ. ευρώ

-Το πρόγραμμα για την αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος ύψους 260 εκατ. ευρώ

-Ο εξηλεκτρισμός των μεταφορών στο κομμάτι που αφορά την τοποθέτηση φορτιστών σε όλη την Ελλάδα με προϋπολογισμό 240 εκατ. ευρώ

Παράλληλα υπάρχουν και προγράμματα για την ανάπτυξη νεοφυών επιχειρήσεων με συνολικό προϋπολογισμό πάνω από 500 εκατ. ευρώ.