Πολύ ισχυρότερο του αναμενόμενου ήταν το «ράπισμα» της Κομισιόν προς την Apple, που αναδεικνύεται σε σύμβολο του όψιμου «πολέμου» της ΕΕ κατά της φοροδιαφυγής των πολυεθνικών (ιδίως αμερικανικής προελεύσεως…) και των φορολογικών παραδείσων εντός του μπλοκ, από την Ιρλανδία έως το Λουξεμβούργο:
Η Επιτροπή Ανταγωνισμού της ΕΕ ανακοίνωσε ότι η Apple πρέπει να καταβάλει το ποσό των 13 δις. ευρώ (μετά τόκων) στην ιρλανδική κυβέρνηση κρίνοντας ότι το ποσό αυτό αντιστοιχεί στα διαφυγόντα έσοδα της χώρας συνεπεία της ειδικής φορολογικής συμφωνίας μεταξύ Apple και Δουβλίνου που επέτρεπε στον αμερικανικό κολοσσό όχι μόνο τη διοχέτευση στις ιρλανδικές θυγατρικές της σχεδόν όλων των κερδών από τις πωλήσεις της στην Ευρώπη, αλλά και την φορολόγηση των εν λόγω κερδών με εξαιρετικά χαμηλούς πραγματικούς συντελεστές (μεταξύ 1% και 0,0005%) για την περίοδο 2003-2014.
Ο γενικός συντελεστής φορολογίας των επιχειρήσεων στην Ιρλανδία είναι 12,5%, εκ των χαμηλότερων μεταξύ των ανεπτυγμένων χωρών. Οπως υπογράμμισε η Επίτροπος Ανταγωνισμού της ΕΕ Μαργκρέτε Βεστάγκερ, «η Ιρλανδία χορήγησε στην Apple φοροαπαλλαγές που της επέτρεψαν να καταβάλει σημαντικά χαμηλότερους φόρους σε σχέση με άλλες επιχειρήσεις για πολλά χρόνια». Πρακτική που συνιστά παράνομη κρατική επιδότηση που στρεβλώνει τον ανταγωνισμό. Το ποσό που καταλογίστηκε στην Apple προκάλεσε σοκ, με δεδομένο ότι οι διαρροές της τελευταίας στιγμής έκαναν λόγο για «λυπητερή» 1 δις. ευρώ. Πρόκειται για ποσό 40 φορές υψηλότερο από το ποσό που έχει απαιτήσει η Κομισιόν από επιχείρηση σε ανάλογη υπόθεση (ο λόγος για τα 300 εκατ. ευρώ που κλήθηκε να καταβάλει η σουηδική Atlas Copco στο Βέλγιο λίγους μήνες πριν). Η επίσης αμερικανική Starbucks που βρέθηκε στο «στόχαστρο» της κ. Βεστάγκερ για το προνομιακό φορολογικό καθεστώς που απολάμβανε στην Ολλανδία «ξεμπέρδεψε» με μόλις 30 εκατ. ευρώ, ενώ εκκρεμούν οι έρευνες της Επιτροπής Ανταγωνισμού για τον τρόπο φορολόγησης της Amazon και των McDonald’s στο Λουξεμβούργο.
Παρότι τα 13 δισ. ευρώ φαίνονται ιλιγγιώδες ποσό, είναι διαχειρίσιμο για τα δεδομένα της Apple που εμφάνισε κέρδη 18 δισ. δολ. μόνο πέρυσι και διαθέτει ταμειακά διαθέσιμα ύψους 230 δισ. δολ..
Αντιδράσεις
Το «Μήλο» αντέδρασε άμεσα, υποστηρίζοντας ότι έχει καταβάλει όλους τους οφειλόμενους φόρους και προανήγγειλε ότι θα προσβάλει την απόφαση της Κομισιόν και δηλώνοντας βέβαιη ότι θα δικαιωθεί. «Η Κομισιόν προσπαθεί να ξαναγράψει την ιστορία της Apple στην Ευρώπη, αγνοώντας την φορολογική νομοθεσία της Ιρλανδίας και ανατρέποντας διεθνείς φορολογικές συμφωνίες στη πορεία…Η απόφαση δεν αφορά πόσα πληρώνει η Apple σε φόρους, αλλά ποια κυβέρνηση θα εισπράξει τα χρήματα. Θα έχει βαθιές και αρνητικές συνέπειες στις επενδύσεις και την απασχόληση στην Ευρώπη», αναφέρει η ανακοίνωση της εταιρείας.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών που χαρακτήρισε τις κινήσεις της Κομισιόν «άδικες και καταστροφικές» για τις οικονομικές σχέσεις ΗΠΑ-ΕΕ. Στο πλευρό της Apple τάχθηκε και η ιρλανδική κυβέρνηση, που προτίμησε να απαρνηθεί τον εφάπαξ «μποναμά» των 13 δισ. ευρώ για να υπερασπιστεί τους χαμηλούς φορολογικούς συντελεστές και τα κίνητρα προσέλκυσης των πολυεθνικών, στα οποία στηρίζεται διαχρονικά το αναπτυξιακό μοντέλο του κελτικού τίγρη. Ο Ιρλανδός υπουργός Οικονομικών Μάικλ Νούναν δήλωσε ότι «είναι προτεραιότητά μας να διασφαλίσουμε την ακεραιότητα του φορολογικού μας συστήματος, να παρέχουμε φορολογική ασφάλεια στις επιχειρήσεις και να στείλουμε ισχυρό μήνυμα ότι η Ιρλανδία παραμένει ελκυστικός προορισμός για μακροπρόθεσμες επενδύσεις..».
