Η ιερά μονή τής Κορομηλιάς Καστοριάς, που είναι συναφιερωμένη στον άγιο Νικόλαο και στην Ανάληψη του Κυρίου (έτ. 1706).
Πλησίον του χωριού Κορομηλιά Καστοριάς, στην κορυφή ενός επιβλητικού λόφου που υψώνεται στη δυτική όχθη τής βαθιάς χαράδρας του Λιβαδοπόταμου, βρισκόταν κατά τη βυζαντινή και μεταβυζαντινή εποχή μία σημαντική ιερά μονή, που ήταν αφιερωμένη, πιθανότατα, στην Ανάληψη του Κυρίου. Δίπλα στην εν λόγω μονή, στο μέσον ενός πελώριου βράχου, υπήρχε στα χρόνια εκείνα η σπηλαιώδης σκήτη των Ταξιαρχών, ενώ στην απέναντι όχθη του Λιβαδοπόταμου και σε μικρή απόσταση απ’ αυτήν (τη μονή) βρισκόταν το μετόχι της, αφιερωμένο στον Άγιο Νικόλαο.
Κατά το έτος 1706 Τουρκαλβανοί ληστές κατέστρεψαν ολοσχερώς την αναφερόμενη μονή τής Αναλήψεως κι εφόνευσαν όλους τους Μοναχούς της, πλην ενός, του Μελέτιου. Ο Μοναχός αυτός, που καταγόταν από την Γράμμουστα Καστοριάς, μετακινήθηκε αμέσως κι εγκαταστάθηκε στο κοντινό της μετόχι του Αγίου Νικολάου και το μετέτρεψε – αναβίβασε στην υπάρχουσα ομώνυμή του μονή, που ορθώς τη συναφιέρωσε και στην Ανάληψη τού Κυρίου. Έκτοτε, το γνωστό μοναστήρι του Αγίου Νικολάου Κορομηλιάς είναι συναφιερωμένο και στην Ανάληψη του Κυρίου και όπως είναι φυσικό πανηγυρίζει και την ημέρα της μεγάλης εορτής της. Κατ’ αυτήν την εορτάσιμη ημέρα πάρα πολλοί προσκυνητές από την περιοχή τής Καστοριάς ανεβαίνουν στο αναφερόμενο μοναστήρι και παρακολουθούν με κατάνυξη την πανηγυρική θεία Λειτουργία που τελείται εκεί. Οι προσκυνητές αυτοί, καθώς βεβαίως και όλοι οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί, συνανυψώνονται τότε μυστικά με τον Αναληφθέντα Κύριο, όπως ακριβώς υποδεικνύεται, υπογραμμίζεται και τονίζεται και στο παρακάτω παρατιθέμενο τροπάριο της Εκκλησίας μας:
Τροπάριον Πεντηκοσταρίου.
Δεύτε συνανέλθωμεν πιστοί επί το μετέωρον όρος των Ελαιών, και εκεί ώσπερ οι Απόστολοι, συνανερχόμενοι, και εις ύψος επάραντες, καρδίας και φρένας, ίδωμεν τον Κύριον, νυν εποχούμενον. Όθεν και ημείς ευχαρίστως, χαίροντες βοήσωμεν. Δόξα τη ση Αναλήψει Πολυέλεε.
Απόδοση τροπαρίου στη Νεοελληνική γλώσσα.
Ελάτε πιστοί να ανέλθουμε όλοι μαζί στο πνευματικό και μετέωρο όρος των Ελαιών και εκεί, όπως τότε οι Απόστολοι, αφού ανέλθουμε μαζί τους νοερώς και αφού ανυψώσουμε την καρδιά και το νου μας, να ιδούμε και τώρα τον Κύριο να ανυψώνεται στην πατρική δόξα Του. Γι’ αυτό ας αναφωνήσουμε κι εμείς με ευχαρίστηση: Δόξα στην αγία σου Ανάληψη, πολυέλεε Κύριε.
{Γιώργος Τ. Αλεξίου}.
