Η Παναγία Κουμπελίδικη στην Καστοριά
Η Παναγία Κουμπελίδικη ή Σκουταριώτισσα, μικρός τρίκογχος ναός με τρούλο του 10ου αι., αποτελεί σήμερα το έμβλημα της Καστοριάς. Το μικρό σχήμα του ναού και ο ψηλός τρούλος με την ποικίλη τοιχοδομία απέδωσαν ένα αρχιτεκτονικό κόσμημα στην πόλη.
Οι τοιχογραφίες, χρονολογημένες στον 13ο αι., δεν διατηρούνται σε ικανοποιητική κατάσταση. Σήμερα στέκεται κανείς κυρίως στην Κοίμηση της Θεοτόκου στο δυτικό τομέα του κυρίως ναού και στη σπάνια παράσταση της Αγίας Τριάδος στο νάρθηκα.
Η ζωγραφική στο σύνολό της τυπική, χωρίς εσωτερικό πνεύμα, υιοθετεί παρόλα αυτά κάποιους νεωτερισμούς προαναγγέλλοντας το φαινόμενο της δημιουργικής έξαρσης που παρατηρούμε στα χρόνια των Παλαιολόγων. Μερικές ακόμη τοιχογραφίες στο νάρθηκα χρονολογούνται στον 17ο αι. και οι τοιχογραφίες της πρόσοψης του ναού στο 1496.
