Ένα αξιόλογο βιβλίο που φέρει τον εύγλωττο τίτλο «Οι δώδεκα μήνες στην ελληνική μας λαογραφία» κυκλοφόρησε πριν από δέκα χρόνια περίπου, τον Ιούνιο του έτους 2006.

Συγγραφέας του είναι ο άριστος δάσκαλος και νυν επίτιμος Πρόεδρος της «Βοϊακής Εστίας» Θεσσαλονίκης κ. Ζήσης Ε. Χασιώτης, ενώ εκδότης του η «Βοϊακή Εστία». Το βιβλίο έχει τυπωμένη στο εμπροσθόφυλλό του μία έγχρωμη φωτογραφία τής ιστορικής μονής Αγίας Τριάδος Βυθού Βοΐου, περιλαμβάνει δε αξιόλογα κείμενα 335 σελίδων, διανθισμένα με αρκετές ανάλογές τους φωτογραφίες.

Ο κ. Ζήσης Ε. Χασιώτης κατάγεται απ’ το όμορφο χωριό Ασπρούλα Βοΐου Κοζάνης, αγαπάει δε πολύ κι επισκέπτεται συχνά τον Γέρμα Καστοριάς, διότι είναι η ιδιαίτερη πατρίδα τής αγαπημένης του συζύγου κ. Θωμαής Παπαστεργίου, το γένος Πρώιου.

Στο πρώτο κείμενο του θεματικού βιβλίου ο εξαίρετος δάσκαλος και δόκιμος συγγραφέας κ. Αριστοτέλης Χρυσ. Κωστόπουλος γράφει τα εξής κατατοπιστικά – πληροφοριακά για τον κ. Ζήση Χασιώτη και για το σημαντικό κι ενδιαφέρον περιεχόμενο του παρουσιαζόμενου βιβλίου του:

«Μία κιβωτός εθνικού πλούτου.

Στους δώδεκα μήνες, τον Κύκλο του Χρόνου, “τον στέφανον του ενιαυτού”, κατά το απολυτίκιο της Ινδίκτου, της παραδοσιακής εκκλησιαστικής πρωτοχρονιάς, αναφέρεται το πολύτιμο αυτό βιβλίο – κιβωτός εθνικού ελληνικού μακεδονικού λαογραφικού πλούτου αιώνων.

Ο Ζήσης Ε. Χασιώτης, ζωντανός δάσκαλος, πιστός στο εθνικό χρέος, με αγάπη θησαύρισε σ’ αυτό ακριβά προγονικά κειμήλια της εθνικής μας κληρονομιάς, τη λαϊκή παραδοσιακή ζωή, την ψυχή των ανθρώπων της ιδιαίτερης Πατρίδας μας, όπως ο ίδιος τη βίωσε ως παιδί στη γενέθλια γη, ως μαθητής και δάσκαλος στη Δυτική Μακεδονία. Όλα αυτά τα φύλαξε ανόθευτα στην καρδιά και το νου του, τα μελέτησε επί χρόνια ως δάσκαλος, στέλεχος και πρόεδρος της Βοϊακής Εστίας Θεσσαλονίκης και εκδότης – διευθυντής του περιοδικού “Βοϊακή Ζωή” και τα παραδίνει ως παρακαταθήκη ιερή στους νεότερους, για να γνωρίσουν τις ρίζες τους, να μάθουν ποιοι είναι, από πού έρχονται, ώστε με εθνική αυτογνωσία να ξέρουν και πού πρέπει να παν, για να προκόψουν.

Οι προγονοί μας με σοφία και μέτρο αρμονικά συνύφαιναν στη ζωή τις εργασίες τους με τη λατρεία στις γιορτές ως οάσεις ανάπαυσης, χαράς, ανανέωσης κι έτσι με χάρη τις παρουσιάζει ο συγγραφέας, αποκαλύπτοντας διαρκώς ζωντανό, δραστήριο, δημιουργικό τον κόσμο των προγόνων μας στην αέναη πορεία τους στο χρόνο. Οι μεγάλες γιορτές, το Πάσχα, τα Χριστούγεννα, η Παναγιά το Δεκαπενταύγουστο, ο Αϊ-Δημήτρης και ο Αι-Γιώργης, όρια του έτους στη ζωή των γεωργών, των κτηνοτρόφων στο θερινό και το χειμερινό εξάμηνο και όσων εποχιακά ξενιτεύονταν, τα τοπικά πανηγύρια ήταν οι κύριοι σταθμοί στην παραδοσιακή ζωή των πατέρων.

Σε πολλά λατρευτικά, αγροτικά κ.ά. έθιμα, που κανείς δε γνωρίζει πότε πρωτοφάνηκαν, επιβιώνουν γνήσια στοιχεία της ζωής, των ηθών, των ασχολιών, της πίστης, των ιδεών, των δοξασιών των αρχαίων Ελλήνων, αιώνια βαθιά ριζωμένα κι αναλλοίωτα στη λαϊκή ψυχή, δείγματα αδιάψευστα της επί χιλιετίες αδιάκοπης ελληνικής εθνικής ζωής στα υψίπεδα και στα βουνά μας, στα χωριά και τα αστικά κέντρα της ιστορικής Άνω Μακεδονίας. Η γνώση των στοιχείων αυτών της Λαογραφίας μας είναι ιδιαίτερα χρήσιμη ως ασπίδα διαφύλαξης ανόθευτης της εθνικής ταυτότητας και της πολιτιστικής πορείας στην κρίσιμη εποχή της παγκοσμιοποίησης.

Ο Ζήσης Χασιώτης με το έργο αυτό προσανατολίζει ορθά τους νέους από το ελληνικό παρελθόν των πατέρων σ’ ένα ελπιδοφόρο, επίσης, ελληνικό μέλλον».

Κλείνοντας τη σύντομη εξέταση το θεματικού βιβλίου, αναφέρουμε συμπερασματικά ότι πρόκειται για μία σπουδαία συγγραφή, που το περιεχόμενό της παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για όλους τους κατοίκους της εύανδρης περιοχής Βοΐου Κοζάνης, καθώς και τους καταγόμενους απ’ αυτήν, αλλά και γενικότερα για όλους τους Μακεδόνες και τους λοιπούς Έλληνες.