Ένα ζωτικής σημασίας σύστημα ωκεάνιων ρευμάτων θα μπορούσε να καταρρεύσει μέσα σε λίγες δεκαετίες, αν η περιβαλλοντική μόλυνση συνεχιστεί, προειδοποιούν οι επιστήμονες.
Το γεγονός αυτό θα ήταν καταστροφικό για τον παγκόσμιο καιρό και θα επηρέαζε κάθε άνθρωπο στον πλανήτη, ειδικά τους κατοίκους της Δυτικής Ευρώπης που θα μπορούσαν να έρθουν αντιμέτωποι με σκληρούς χειμώνες.
Αυτό αποκαλύπτει μία νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε την Τρίτη στο περιοδικό Nature. Το σύστημα Κυκλοφορίας του Ατλαντικού (AMOC) – μέρος του οποίου είναι το Ρεύμα του Κόλπου που κρατά ζεστή τη Δυτική Ευρώπη- θα μπορούσε να καταρρεύσει γύρω στα μέσα του αιώνα, ή ακόμη και ήδη από το 2025.
H νέα μελέτη έρχεται να προστεθεί σε προηγούμενη προειδοποίηση για καταστροφική κατάρρευση των ωκεάνιων ρευμάτων στην Ανταρκτική.
Τι είναι η Κυκλοφορία του Ατλαντικού
Όπως εξηγεί το CNN, το AMOC είναι ένα πολύπλοκο σύστημα ρευμάτων που λειτουργεί σαν ένας γιγάντιος παγκόσμιος ιμάντας μεταφοράς θερμότητας. Μεταφέρει θερμό νερό από τους τροπικούς προς τον Βόρειο Ατλαντικό, όπου το νερό ψύχεται, γίνεται πιο αλμυρό, βυθίζεται και αρχίζει να κινείται πίσω προς το νότο.
Δίδυμη επιτυχία – Δύο αδέλφια μπήκαν στην σχολή των ονείρων τους
Τμήμα του παγκόσμιου συστήματος κυκλοφορίας των ωκεανών, το AMOC παίζει κρίσιμο ρόλο στο κλιματικό σύστημα, συμβάλλοντας στη ρύθμιση των παγκόσμιων καιρικών συνθηκών. Η κατάρρευσή του θα είχε τεράστιες επιπτώσεις, όπως πολύ πιο ακραίους χειμώνες και άνοδο της στάθμης της θάλασσας που θα επηρέαζαν τμήματα της Ευρώπης και των ΗΠΑ, καθώς και μετατόπιση των μουσώνων στους τροπικούς.
Το AMOC αποτελεί τμήμα ενός παγκόσμιου συστήματος ρευμάτων που μεταφέρουν θερμότητα από τον ισημερινό προς τους πόλους (NASA/JPL)
Εδώ και χρόνια, οι επιστήμονες προειδοποιούν για την αστάθειά του καθώς η κλιματική κρίση επιταχύνεται, απειλώντας να διαταράξει την ισορροπία της θερμοκρασίας και της αλατότητας από την οποία εξαρτάται η ισχύς αυτών των ρευμάτων.
Πώς επηρεάζεται από την κλιματική κρίση
Καθώς οι ωκεανοί θερμαίνονται και οι πάγοι λιώνουν, περισσότερο γλυκό νερό εισρέει στον ωκεανό και μειώνει την πυκνότητα του νερού, καθιστώντας το λιγότερο ικανό να βυθιστεί. Όταν τα νερά γίνονται πολύ γλυκά, πολύ θερμά ή και τα δύο, ο ιμάντας μεταφοράς σταματά.
Αυτό έχει ξανασυμβεί. Πριν από περισσότερα από 12.000 χρόνια, το γρήγορο λιώσιμο των παγετώνων προκάλεσε τη διακοπή της λειτουργίας του AMOC, οδηγώντας σε τεράστιες διακυμάνσεις της θερμοκρασίας στο βόρειο ημισφαίριο κατά 10 έως 15 βαθμούς Κελσίου μέσα σε μια δεκαετία.
Έέκθεση του 2019 από τη Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή του ΟΗΕ προέβλεψε ότι ο AMOC θα αποδυναμωθεί κατά τη διάρκεια αυτού του αιώνα, αλλά ότι η πλήρης κατάρρευσή της πριν από το 2100 είναι απίθανη.
Τι αποκαλύπτει η μελέτη
Για τη νέα μελέτη, οι επιστήμονες ανέλυσαν τις επιφανειακές θερμοκρασίες στον Βόρειο Ατλαντικό σε μια περιοχή νότια της Γροιλανδίας για μια περίοδο 150 ετών, μεταξύ 1870 και 2020. «Έπρεπε να πάμε πίσω στο χρόνο», δήλωσε ο Peter Ditlevsen, καθηγητής κλιματικής φυσικής στο Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης και ένας από τους συντάκτες της έκθεσης.
Βρήκαν «σήματα έγκαιρης προειδοποίησης» για κρίσιμες αλλαγές στην AMOC, γεγονός που τους οδήγησε να προβλέψουν «με μεγάλη εμπιστοσύνη» ότι θα μπορούσε να κλείσει ή να καταρρεύσει ήδη από το 2025 και το αργότερο μέχρι το 2095.
«Το πιθανότερο σημείο κατάρρευσης είναι κάπου μεταξύ 2039 και 2070», δήλωσε ο Ditlevsen.
Η έκθεση ζητά να ληφθούν γρήγορα και αποτελεσματικά μέτρα για να μειωθούν οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου ώστε να συγκρατηθούν οι παγκόσμιες θερμοκρασίες και να επιβραδυνθεί το λιώσιμο της Αρκτικής.
