Πώς η εγκυμοσύνη επηρεάζει τη στάση του σώματος/ Γράφει ο Νικόλαος Παγούνης

Οι πόνοι στη μέση, τη λεκάνη, στους γοφούς και γενικότερα στο ανθρώπινο μυοσκελετικό σύστημα είναι πολύ συχνοί κατά την περίοδο της εγκυμοσύνης. Αυτό συμβαίνει διότι κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης προκαλείται ένας καταιγισμός ορμονικών, μηχανικών και κυκλοφορικών αλλαγών στο ανθρώπινο σώμα, οι οποίες επιβαρύνουν το μυοσκελετικό σύστημα. Σε συνδυασμό μάλιστα με το γεγονός ότι κατά την περίοδο της εγκυμοσύνης γίνεται μειωμένη χρήση φαρμακευτικής αγωγής (που ούτως η άλλως δεν ενδείκνυται), καθιστά αρκετά αποθαρρυντικό το ότι ο ερχομός ενός παιδιού επισκιάζεται από πόνους και ενοχλήσεις.

Όλη αυτή η δύσκολη κατάσταση σύμφωνα με τους επιστήμονες μπορεί να αντιμετωπιστεί με εξειδικευμένη άσκηση και εξειδικευμένες τεχνικές manual therapy. Η αντιμετώπιση των πόνων της εγκυμοσύνης μπορούν να αντιμετωπιστούν από εξειδικευμένους επαγγελματίες, οι οποίοι όχι μόνο θα διατηρήσουν την εγκυμονούσα σε μια καλή μυοσκελετική κατάσταση, αλλά θα της παρέχουν και μία ολιστική συμβουλευτική, πριν, κατά τη διάρκεια, και μετά τη γέννηση του παιδιού της.  

Ποιες είναι όμως οι Μηχανικές αλλαγές στο σώμα των εγκύων;

Η φυσιολογική μεταβολή τους βάρους (της τάξεως των 10-20 κιλών) που συμβαίνει στις περισσότερες εγκυμονούσες, επιφέρει κάποια αλλαγή στο κέντρο βάρους τους σώματός τους. Και αυτό έχει ως αποτέλεσμα να επιβαρύνεται η μέση τους.

Επίσης καθώς μεγαλώνει η κοιλιά μιας εγκύου, αυξάνεται συνήθως η καμπύλη στην οσφυϊκή μοίρα της ΣΣ (λόρδωση), και αυτό επηρεάζει τη στάση του σώματος της, διότι με διάφορες αντισταθμιστικές κινήσεις, το σώμα προσπαθεί να διατηρήσει την ισορροπία του. Επιπλέον, οι κοιλιακοί μύες (core abdominal muscles) διατείνονται ώστε να χωρέσει το μωρό κάτι που τους αναγκάζει να χάσουν την τόνωση τους και να γίνουν υπολειτουργικοί, με αποτέλεσμα η πλάτη να πρέπει να υποστήριξη μόνης το αυξανόμενο βάρος.   

Ορμονικές και κυκλοφορικές αλλαγές στο σώμα των εγκύων

Η συγκέντρωση της ορμόνης «ρελαξίνης» (relaxin) κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης αυξάνεται 10 φορές πάνω από τα φυσιολογικά προ εγκυμοσύνης επίπεδα, για να βοηθήσει στην άμβλυνση της περιοχής της λεκάνης. Ωστόσο όμως, οι μύες στην περιοχή της λεκάνης χαλαρώνουν και έτσι μπορεί να προκληθεί πόνος στη μέση και τους συνδέσμους. Επίσης, η αρτηριακή πίεση μπορεί να αυξηθεί κατά 50%, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε πρήξιμο και κατακράτηση υγρών (οίδημα),κάτι το οποίο επίσης εντείνει τους πόνους στη μέση και τους γοφούς.

 Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία:

  • Το 20% των εγκύων, αντιμετωπίζει πόνο στην πυελική ζώνη (λεκάνη) και
  • Το 50-85% αντιμετωπίζουν πόνο στη μέση

Πολλές γυναίκες επίσης αντιμετωπίζουν πόνο στην ιερολαγόνια άρθρωση (sacroiliac joint) και αυτό μπορεί επίσης να προκαλέσει πόνο σε όλη την περιοχή των γοφών, της λεκάνης, ακόμη και μέχρι τα πόδια και τα πέλματα.  

Πως βοηθάει η εξειδικευμένη άσκηση

Όλες τις παραπάνω αλλαγές που συμβαίνουν στο σώμα των εγκύων, σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες μπορούν να αντιμετωπιστούν με την εξειδικευμένη άσκηση. Η εξειδικευμένη άσκηση σε συνδυασμό με manual therary (χειροπρακτική) τεχνικές, μπορεί να απαλύνει τον πόνο στη μέση, τη λεκάνη και τους γοφούς. Επίσης μέσω του κατάλληλου προγράμματος άσκησης, μία εγκυμονούσα μπορεί να διατηρήσει την ευθυγράμμιση της ΣΣ, εξισορροπώντας την άρθρωση της λεκάνης. Για αυτό το λόγω η προγεννητική θεραπεία θα πρέπει να περιλαμβάνει ασφαλείς και ήπιες διορθώσεις, ασκήσεις, διατάσεις και διάφορες manual therary τεχνικές .

Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης οι manual therary (χειροπρακτική) τεχνικές, προσαρμόζονται ανάλογα με την ανάπτυξη της κοιλιάς και τροποποιούνται με τη χρήση ειδικών μαξιλαριών και στρωμάτων (tables). Ο εξειδικευμένος επαγγελματίας θα πρέπει να αξιολογήσει τη λεκάνη, το ιερό οστό και τους σπονδύλους της ΣΣ της εγκύου, για τυχόν ανισορροπίες που μπορεί να ευθύνονται για πόνους.  

Συμβουλές για μέλλουσες μητέρες

Στο Functional movement, εφαρμόζουμε διάφορες θεραπείες ώστε να αντιμετωπίσουμε ήπια και μέσω της άσκησης και του manual therapy, τους πόνους  και τις αλλαγές που προκαλούνται στο σώμα των εγκύων κατά την περίοδο της εγκυμοσύνης. Η θεραπεία που εφαρμόζουμε εμείς, σε συνδυασμό με κάποιες συμβουλές που πρέπει να εφαρμόσουν οι ίδιες στην καθημερινότητάς τους, όπως:

  • Να προσπαθούν να διατηρούν σταθερό τον κορμό τους όχι μόνο κατά την εκτέλεση των καθημερινών τους δραστηριοτήτων, αλλά και κατά τη διάρκεια της ξεκούρασης τους
  • Να κοιμούνται καλά ξαπλώνοντας από την αριστερή πλευρά και βάζοντας ένα μαξιλάρι ανάμεσα στα γόνατά τους, ώστε να κρατήσουν τη ΣΣ σωστά ευθυγραμμισμένη.
  • Να είναι προσεκτικές και να χρησιμοποιούν άνετα παπούτσια, να ξεκουράζονται βάζοντας τα πόδια τους σε υπερυψωμένη θέση, να μην σηκώνουν βαριά αντικείμενα κ.α.

Βοηθούν το σώμα τους, να αντιμετωπίσει όλες αυτές τις αλλαγές χωρίς να επιβαρύνεται λανθασμένα το μυοσκελετικό του σύστημα, προστατεύοντάς το από ανεπιθύμητους πόνους, μη αφήνοντας τες να χαρούν μια από τις σημαντικότερες περιόδους της ζωής τους.

Περισσότερα στο https://functionalmovement.gr/#top

 

Παγούνης Νικόλαος

Β.Sc Sport Science & Physical Education

M.Sc Kinisiology & Physical therapy

International Certificate in Osteopathic and Chiropractic Manipulation

Certified Medical Exercise Specialist